و بسيارى منافع آدمى پيوندد . و از هيچ‌گونه ، خجسته‌تر و زورمندتر از گاو خرما رنگ نباشد . و اگر كسى خواهد كه شاخ گاو كژ بود راست گرداند چاره آن است كه نان / 40 / گرم چند كرّت نيك به شاخ گاو درگيرند تا نرم شود ، چنانك بايد راست كند يا خم « 1 » دهند ، و آب سرد بر آن ريزند همچنان بماند . و اگر گاو را سرو چرب كنند بانگ نكند . و اگر زيبق در گوش ريزند در ساعت بميرد . ( و درو خاصيتهاست . ) گوشت : جالينوس گويد گوشت گاو گران است و بدگوار و خشكى دارد و سرد باشد . و هر كه [ را ] از خوردن گوشت گاو چاره نبود آن را به سركه و زعفران بايد پخت و قاقله و زيره و قرنفل و سداب اندر ديگ بايد كرد . پس به فانيذ شيرين كنند تا زيان نكند . خون : اگر خون گاو بر جراحتى مالند كه خون آيد در ساعت باز ايستد . سرگين : اگر كسى را خون از بينى آيد و باز نه‌ايستد سرگين گاو به گرم بر پيشانى بايد بست تا خون باز ايستد . زنى كه بار دارد سرگين گاو پيش خود دود كند بار بنهد . سرگين گاو ماده را خاكستر در ميان كنند و با روغن زيت بر نقرس نهند « 2 » درد بشود . اگر [ a 320 ] سرگين او خشك كرده بخورد استسقا را سود دارد . سرگين گاو و زهرهء او زير زنى دود كنند زهدان بيفگند . سرگين گاو به گرم بر گزيدگى نهند سود دارد . اگر زنى از حيض پاك نشود سرگين گاو بر آنجا نهند پاك شود . زهره : هر كه را درد خايه باشد زهرهء گاو درش مالد درد بشود . اگر زهرهء گاو با روغن سوسن زنان بخورند از حيض پاك شوند . / 41 / اگر زهرهء گاو و آب انار ترش به گوش در چكانند درد بنشاند . اگر زهرهء گاو بر چنگال خروس مالند بانگ كند و پر زند و نشاط آورد . « 3 »

--> ( 1 ) . ك : جم ( چم ؟ ) ، نسخ ديگر : خم . ( 2 ) . اصل : نهد . ( 3 ) . اين قسمت در « م » نيست .